قياس در دستورهاى دين را براى امام از روى اصولى كه در دست اوست رواشمرند ، و گويند كه وى از گناه و لغزش پاك و در قياس‌هاى خود از كژى و كاستى دور است . بارى چون بر ايشان دريافتن چگونگى دانش امامى كه هنوز به بلوغ نرسيده باشد دشوار بود ، به اين گفتار پرداختند . برخى از ايشان گفتند كه امام را رسايى و بلوغ شرط نيست ، اگرچه كودكى يك‌ساله باشد . زيرا وى حجت خداوند است ، و روا بود كه از كودكى همه‌چيز را بداند . نيز روا باشد كه از راه‌هاى شگرف مانند الهام و روشن‌دل شدن و خواب ديدن و فرشته سخن‌گوى و برپاشدن منار و ستون و عرض اعمال مردم بر وى همچون پيشينيان خود كه از رهبران و برگزيدگان خداوند بودند به راز پنهان و آشكار و نهان چيزها و كارها آگاه گردد . » « 1 » دو . اختلاف اصحاب دربارهء عصمت امامان اين موضوع نيز از موارد مهم اختلافى اصحاب ائمه بود . بنابر قول شهيد ثانى در كتاب حقائق الايمان « بسيارى از شيعيان عصر امامان و راويان اخبار ائمه معتقد به عصمت ائمه نبوده‌اند . زيرا امر بر آنها مخفى بوده است ، بلكه معتقد بوده‌اند و ائمه علماى ابرارند ، و اين مطلب از تتبع سيره و احاديث ائمه و با مراجعه به رجال‌كشى روشن مىگردد . » « 2 » البته سيد مهدى بحر العلوم ( م 1212 ) در كتاب رجالى خود ذيل بحث از فضل بن عبد الملك بقباق مىنويسد : « بقباق مطلبى را بيان كرده است كه منافات با عقيده به عصمت امام دارد و گفته شده است كه : عصمت امام نزد سلف از ضروريات نبوده است و فيه نظر و صحيح خلاف آن است » « 3 » با اين‌حال وى در جايى ديگر در بحث از ابن جنيد مىنويسد : « حكايت شده كه وى قائل به

--> ( 1 ) . نوبختى ، فرق الشيعة ، ترجمه مشكور ، ص 79 . ( 2 ) . شهيد ثانى ، حقائق الايمان ، ص 151 ( 3 ) . بحر العلوم ، رجال السيد بحر العلوم ، ج 3 ، ص 187